[↑↑]
  • เพิ่มขนาดตัวอักษร
  • ขนาดตัวอักษรปกติ
  • สดขนาดตัวอักษร

บทความ >> บทความวิจัย >> การศึกษาหลักฐานประวัติศาสตร์ ประเภทตำนานพื้นบ้านภาคใต้ประเทศไทย.

การศึกษาหลักฐานประวัติศาสตร์ ประเภทตำนานพื้นบ้านภาคใต้ประเทศไทย.

รายงานวิจัยได้รับทุนอุดหนุนด้านวัฒนธรรม โครงการจัดตั้งสถาปันวัฒนธรรมศึกษากัลยาณิวัฒนา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี.

ลักษณะเด่นของภาคใต้คือความหลากหลายของกลุ่มชาติพันธุ์ การอยู่ร่วมกันของกลุ่มคนต่างศาสนาในพื้นที่เดียวกัน ซึ่งเป็นผลมาจากพัฒนาการของสังคมภาคใต้ในสมัยประวัติศาสตร์ ดังนั้นการศึกษาตำนานพื้นบ้านของชุมชนภาคใต้เป็นเครื่องสะท้อนอิทธิพลของปัจจัยด้านสังคม วัฒนธรรม หรือรวมไปถึงด้านการเมืองที่มีผลต่อรูปแบบ เนื้อหา ของการบันทึกเรื่องราวประวัติศาสตร์ของภาคใต้เอง อาทิตำนานพื้นบ้านที่สืบเนื่องจากอิทธิพลของพุทธศาสนา ตำนานพระธาตุ ในหลายพื้นที่สะท้อนให้เห็นอิทธิพลศาสนาพุทธที่มีในดินแดนตอนใต้ นอกจากนี้ยังปรากฎอิทธิพลของศาสนาพราหมณ์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอารยธรรมอินเดีย ได้แพร่หลายในภาคใต้ นับแต่ครั้งอาณาจักรศรีวิชัยเคยรุ่งเรืองมาแต่อดีต เป็นที่น่าสังเกตว่านอกเหนือจากอิทธิพลอารยธรรมอินเดีย ทั้งพุทธและพราหมณ์ในภาคใต้แล้ว ยังควรพิจารณาถึงปัจจัยของวัฒนธรรมพื้นที่เองที่เป็นของชาวไทยเชื้อสายมลายู และชาวไทยเชื้อสายจีน เพราะคนในกลุ่มดังกล่าวได้มีบทบาทไม่น้อยในการสร้างรากฐานของวัฒนธรรมภาคใต้ทั้งในด้านของการอยู่ร่วมกันอย่างผสมผสาน แม้ว่าจะเป็นพื้นที่ซึ่งมีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ ศาสนา ให้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นภาคใต้แตกต่างจากประวัติศาสตร์ไทยในภูมิภาคอื่นๆ

วัตถุประสงค์ของการวิจัยมี 5 ข้อด้วยกัน คือ

1. เพื่อศึกษาสำรวจหลักฐานประเภทตำนานพื้นบ้านภาคใต้ที่มีอยู่ในปัจจุบัน

2. เพื่อศึกษาจารีตการบันทึกตำนานพื้นบ้านภาคใต้และกระบวนการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นในเนื้อหาของตำนาน

3. เพื่อศึกษาลักษณะของตำนานพื้นบ้านภาคใต้ ทั้งด้านแนวคิดของผู้แต่งตำนาน จุดประสงค์การเรียบเรียง ปรัชญาการสร้างหรือบันทึกตำนาน ตลอดจนผลสะท้อนของสภาพสังคมท้องถิ่นบางประการในเนื้อหาตำนานผ่านสำนึกความเชื่อและโลกทัศน์ร่วมกันของคนในสังคมภาคใต้

4. เพื่อศึกษาวิเคราะห์ลักษณะเด่นของการเขียนตำนานภาคใต้

5  เพื่อศึกษาวิเคราะห์ ประเมินคุณค่าของตำนานในฐานะหลักฐานทางประวัติศาสตร์ภาคใต้ของไทย

ผลการวิจัย พบว่า ตำนานพื้นบ้านาภคใต้มีลักษณะหลากหลายขึ้นกับเนื้อหาของตำนานที่ถูกบนทึกขึ้น และสามารถจัดประเภทของตำนานได้ 3 กลุ่มหลัก คือ ตำนานศาสนา หมายถึง ตำนานที่มีเนื้อหาเน้นการบันทึกเรื่องราวประวัติศาสตร์ ความเป็นมาเกี่ยวเนื่องกับศาสนาในภาคใต้ ตำนานเมือง หมายถึง ตำนานที่มีเนื้อหาการจดบันทึกข้อมูบประวติศาสตร์ ความเป็นมาของเมืองสำคัญต่างๆ ในภาคใต้ และตำนานพื้นบ้านในกลุ่มเบ็ดเตล็ด เป็นตำนานที่อธิบายเกร็ดความรู้ประวัติศาสตร์ของภาคใต้ มีเนื้อหาเกี่ยวกับบุคคลในประวัติศาสตร์ ปูชนียสถานสำคัญและอธิบายความสืบเนื่องทางวัฒนธรรม ประเพณีของชาวภาคใต้ ตำนานในภาคใต้โดยทั่วไป เป็นผลงานประวัติศาสตร์ของชุมชนที่มีการบันทึกขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 20 – 21 เป็นต้นมา โดยเฉพาะตำนานที่เป็นอิทธิพลจากศาสนาพุทธลังกาวงศ์

ในด้านคุณค่าของตำนาน จากการศึกษาวิจัย พบว่า ตำนานเป็นเอกสารประวติศาสตร์ที่ให้คุณค่าในการศึกษาสงคมไทยภาคใต้ คือ คุณต่าของตำนานในการอธิบายวัฒนธรรมของคนไทยในภาคใต้อันแสดงถึงวคามีเอกลักษณ์ของท้องถิ่น ผ่านการจดบันทึกซึ่งเป็นจารีตหรือแบบแผนหนึ่งของวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อสะสมภุมิความรู้ในด้านวัฒนธรรมขจองตนเอง ขณะเดียวกันตำนานยังมีคุณค่าในการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นภาคใต้ เพราะเนื้อหาของตำนานเป็นข้อมูลจากท้องถิ่นที่สร้างขึ้นเพื่ออธิบายประวัติศาสตร์ของชุมชน ความเป็นมาของบรรพบุรุษ การดำรงอยู่และพัฒนาการของสังคมท้องถิ่นเอง การศึกษาประวัติศาสตร์จากตำนานพื้นบ้านจึงเป็นวิธีการหนึ่งเพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์จากหลักฐานที่อาจให้ข้อมูลที่แตกต่างจากหลักฐานประวัติศาสตร์ประเภทอื่น ตำนานพื้นบ้านมักสะท้อนแนวคิดของผู้บันทึกหรือบอกเล่าตำนานทำให้ตำนานมีบทบาทต่อการศึกษาด้านปรัชญาประวัติศาสตร์ของท้องถิ่น และยังพบว่าเรื่องราวที่บันทึกในตำนานมีวามสัมพันธ์กับข้อมูลประวัติศาสตร์อื่น ดังนั้นการศึกษาวิเคราะห์ตำนานพื้นบ้านาภคใต้จึงเป็นประโยชน์ทางหนึ่งในการศึกษาประวัติศาสตร์ภาคใต้ ในบริบททางสังคมท้องถิ่นเอง

 


AM
PM
24
เสาร์ ที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557